Rodzaje zaćmy. Jakie są różnice?

Zaćma to jedno z najczęstszych schorzeń oczu występujące na całym świecie. Objawia się zmętnieniem soczewki oka, prowadzącym do stopniowego pogorszenia widzenia. W zależności od rodzaju katarakty jej przebieg oraz symptomy mogą się różnić. W artykule omówimy różne rodzaje zaćmy, wskazując ich specyficzne cechy oraz możliwe czynniki ryzyka, aby pomóc w lepszym zrozumieniu tego schorzenia.

Typy zaćmy – wrodzona i nabyta

Pierwszym z rodzajów katarakty jest zaćma wrodzona, której początki sięgają życia płodowego. Najczęściej jest wynikiem uwarunkowań genetycznych lub nieprawidłowości w rozwoju płodu. Bywa także konsekwencją chorób matki, takich jak cukrzyca czy infekcje (na przykład różyczka), a także stosowania w czasie ciąży niektórych leków, w tym kortykosteroidów. Zaćma wrodzona może mieć różne formy – od częściowego do całkowitego zmętnienia soczewki. U noworodków i małych dzieci objawy często są subtelne, co utrudnia ich rozpoznanie. Charakterystyczne oznaki, takie jak biała lub brunatna źrenica, brak reakcji na światło czy nietypowe zachowania dziecka, na przykład pocieranie oczu, mogą być pierwszym sygnałem dla rodziców i lekarzy.

Drugim rodzajem jest katarakta nabyta, która pojawia się w wyniku różnych czynników działających w późniejszych etapach życia.

Zaćma starcza, najpowszechniejsza jej forma, jest bezpośrednio związana ze starzeniem się organizmu i najczęściej występuje u osób po 60. roku życia. Proces ten jest naturalny i zazwyczaj rozwija się stopniowo, powodując stopniowe pogarszanie widzenia. Inną odmianą jest zaćma cukrzycowa, będąca powikłaniem tej przewlekłej choroby. Osoby z cukrzycą są szczególnie narażone na wcześniejsze wystąpienie zmian w soczewce, co sprawia, że kontrola poziomu cukru we krwi odgrywa ważną rolę w prewencji. Wśród pacjentów występuje także katarakta urazowa, która jest efektem mechanicznego uszkodzenia oka, a także zaćma polekowa, która jest związana z długotrwałym stosowaniem określonych leków, takich jak sterydy, które mogą wywoływać zmiany w strukturze oka.

Rodzaje zaćmy według umiejscowienia zmętnienia w oku

Katarakta może rozwijać się w różnych częściach soczewki oka, co wpływa na specyficzne objawy i przebieg choroby.

Jednym z jej rodzajów jest zaćma jądrowa, która powstaje w centralnej części soczewki, zwanej jądrem. Związane jest to najczęściej z procesem starzenia, w wyniku którego soczewka staje się mętna i zmienia kolor na żółty, a w zaawansowanym stadium – brunatny. Charakterystycznym objawem jest stopniowe pogorszenie ostrości widzenia, zwłaszcza na dalekie odległości. Z czasem katarakta jądrowa powoduje trudności w rozróżnianiu głębi kolorów i dalsze ograniczenie wzroku.

Zaćma korowa dotyczy obwodu soczewki i w początkowych stadiach często przebiega bezobjawowo. W miarę postępu choroby pojawiają się charakterystyczne zmętnienia przypominające szprychy, które prowadzą do zaburzeń załamywania światła.

Zaćma podtorebkowa tylna, zlokalizowana w tylnej części soczewki, rozwija się szybko i prowadzi do wyraźnego pogorszenia widzenia. Chorzy często narzekają na efekt „halo” wokół źródeł światła, co utrudnia im funkcjonowanie w jasnym otoczeniu. Ta forma katarakty bywa szczególnie problematyczna, ponieważ może wystąpić u osób młodszych, często jako skutek wcześniejszych zabiegów na oku, urazów czy innych czynników zewnętrznych.

Różnice między rodzajami zaćmy

Rodzaje zaćmy różnią się zarówno pod względem przyczyn, jak i objawów, co ma znaczenie w procesie diagnostyki i leczenia. Katarakta wrodzona jest najczęściej spowodowana czynnikami genetycznymi lub nieprawidłowościami rozwojowymi w okresie płodowym. Natomiast zaćma nabyta zwykle rozwija się na skutek starzenia organizmu, przewlekłych chorób, takich jak cukrzyca, lub urazów mechanicznych oka.

Objawy różnią się w zależności od rodzaju zaćmy i jej lokalizacji. W przypadku katarakty jądrowej, zlokalizowanej w centrum soczewki, pacjenci mogą zauważyć chwilową poprawę widzenia z bliska, co określane jest jako przewidzenie starcze. Z kolei typ korowy często powoduje trudności w widzeniu w słabym oświetleniu, takich jak zmrok czy ciemne pomieszczenia. Zaćma podtorebkowa tylna zwykle prowadzi do pogorszenia widzenia z bliska.

Szybka diagnoza i leczenie zaćmy – szansa na lepszą jakość życia

Rozpoznanie objawów na wczesnym etapie oraz szybka konsultacja z okulistą może zapobiec dalszemu pogarszaniu się wzroku. Zaćma, niezależnie od rodzaju, wymaga precyzyjnego podejścia, a jedyną skuteczną metodą leczenia pozostaje zabieg chirurgiczny, który pozwala na trwałe usunięcie zmętniałej soczewki i zastąpieniu jej sztucznym implantem. Operację na kataraktę można wykonać m.in. w Tesin Medic Clinic. W przypadku zauważenia niepokojących zmian w widzeniu nie należy zwlekać z wizytą u specjalisty, aby jak najszybciej rozpocząć proces leczenia.

Artykuł promocyjny