Dlaczego klimat się zmienia i co może zrobić Świdnica?

Zmiany klimatu są nieodzownym elementem rozwijającego się społeczeństwa. W mediach na każdym kroku słyszy się o konieczności oszczędzania wody, oszczędzania energii czy prawidłowej segregacji odpadów komunalnych. Jednak najważniejszym pytaniem jest to, dlaczego klimat się zmienia.

Zmiany klimatu są to długoterminowe zmiany warunków pogodowych na ziemi, czyli temperatur, poziomu wód czy ilości opadów atmosferycznych. Zmiany te są zarówno następstwem procesów odbywających w przyrodzie, pojawiających się coraz częściej ekstremalnych zjawisk naturalnych, jak i działalności człowieka. Przyczyną zmian klimatu jest w szczególności zwiększona emisja gazów cieplarnianych do atmosfery przez:

• spalanie paliw kopalnych, tj. węgla kamiennego, węgla brunatnego, gazu ziemnego czy ropy naftowej,
• wylesianie terenów, czy
• rolnictwo, w tym hodowla zwierząt gospodarczych.

Emisja gazów cieplarnianych powoduje zatrzymywanie ciepła na powierzchni naszej planety, co nazywamy efektem cieplarnianym. Gdyby nie efekt cieplarniany temperatura na powierzchni ziemi wynosiłaby zaledwie -18^OC. efekt ten nasilany jest przez działalność człowieka skutkującą podnoszeniem się średniej globalnej temperatury powietrza, czyli globalnym ociepleniem.

Skutki globalnego ocieplenia widzimy na każdym kroku. Są to namacalne zmiany takie jak topnienie lodowców, zmiana i wydłużenie okresu wegetacyjnego roślin, czy coraz częstsze występowanie ekstremalnych zjawisk naturalnych takich jak powodzie, pożary, huragany, tsunami oraz ekstremalne upały czy mrozy.

Ludzie, jako obywatele świata powinni, a nawet mają obowiązek wdrażać wszelkie możliwe rozwiązania przeciwdziałające skutkom globalnego ocieplenia i zmian klimatu. W końcu każdy z nas może przyczynić się do redukcji emisji gazów cieplarnianych przez:

• zmianę sposobu ogrzewania poprzez odejście od paliw kopalnych na rzecz odnawialnych źródeł energii,
• segregację i recykling odpadów,
• oszczędzanie wody poprzez np. wykorzystywanie wody deszczowej czy wzięcie prysznica zamiast kąpieli w wannie,
• oszczędzanie energii poprzez wyłączanie nieużytkowanych urządzeń czy odpinanie telefonu z prądu zaraz po zakończeniu ładowania,
• oszczędzanie ciepła poprzez zmniejszenie temperatury w domu o 1^OC czy efektywne wietrzenie pomieszczeń,
• zmniejszenie ilości kupowanych ubrań, kupowanie ubrań z drugiej ręki czy ich wymiana,
• używanie wielorazowych opakować czy toreb na zakupy,
• ograniczenie konsumpcji mięsa, jedzenie produktów regionalnych i sezonowych,
• rezygnację z samochodu na rzecz roweru czy komunikacji publicznej.

Samorządy również mają obowiązek podjęcia wszelkich możliwych działań na rzecz ograniczenia zmian klimatu i globalnego ocieplenia. To dlatego na terenie Województwa Dolnośląskiego obowiązują uchwały antysmogowe oraz Program Ochrony Powietrza, a w naszym mieście powstaje coraz więcej ścieżek rowerowych, jeżdżą autobusy elektryczne zamiast spalinowych, przeprowadzane są termomodernizacje budynków użyteczności publicznej, wspólnoty mieszkaniowe mogą liczyć na dotacje na prace remontowe i termomodernizacyjne, a mieszkańcy mogą liczyć na dotacje do wymiany źródeł ciepła i termomodernizacji. Ponadto samorządy mają również obowiązek stworzenia dokumentów strategicznych dotyczących zmian klimatu, efektywności energetycznej czy zapotrzebowania na media. To dlatego w naszym urzędzie powstały takie dokumenty jak:

• Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu dla Gminy Miasto Świdnica do 2030 r.,
• Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Gminy Miasta Świdnica,
• Program Ochrony Środowiska Gminy Miasta Świdnica, czy
• Projekt Założeń do Planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe dla Miasta Świdnicy.

Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu dla Gminy Miasto Świdnica powstał w 2022 roku. Dokument ten jest  odzwierciedleniem potrzeby wprowadzenia problematyki zagrożeń wynikających ze zmian klimatu na szczebel lokalny (miejski). Jednak w styczniu 2025 zmianie uległa ustawa Prawo Ochrony Środowiska, w której został na gminę nałożony obowiązek  utworzenia Miejskiego Planu Adaptacji. Ponadto w ustawie określono co taki dokument ma zawierać. Miejski Plan Adaptacji, który posiadamy nie spełnia tych wymogów, dlatego też Miasto Świdnica planuje wykonać aktualizację tego dokumentu w pełnym zakresie. Dokument ten po aktualizacji będzie zawierał analizę zagrożeń, na jakie narażone jest miasto, w tym powodzie, pożary czy susze, konkretne scenariusze działania na rzecz adaptacji do zmian klimatu czy ocenę wrażliwości miasta na konkretne działania klimatyczne takie jak plany zazieleniania miasta czy zarządzanie wodami opadowymi.

Każdy z nas, jako mieszkaniec Świdnicy może mieć realny wpływ na tworzenie Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu. Przed uchwaleniem MPA odbywają się konsultacje społeczne, w ramach których każdy mieszkaniec może zapoznać się z projektem dokumentu oraz wnieść do niego swoje uwagi, które gmina ma obowiązek wziąć pod uwagę przy tworzeniu ostatecznej wersji dokumentu.

źródło: UM Świdnica